AHİLİK SUNUMU ÜÇÜNCÜ BÖLÜM-AHİLİKTE ESNAFLIĞIN İLKELERİ

AHİLİK SUNUMU ÜÇÜNCÜ BÖLÜM-AHİLİKTE ESNAFLIĞIN İLKELERİ

Değerli Canlar,

Ahiliğin Ticaret Ahlâkındaki kuralları ise, şunlardı:

-Hileli ve çürük mal satmayacaksın.

-Müşteriden fazla para almayacaksın.

-Bir başkasının malını taklit etmeyeceksin.

-Noksan tartmayacaksın, bozuk terazi kullanmayacaksın.

-Sahte ve kalitesiz mal üretmeyeceksin.

 

Ahilikte Açık tutulması gerekenler de şöyleydi:

-Düşkünlere yardım etmek için elini açık tut.

-Misafirler için kapını açık tut.

-Yoksullara ikramda bulunmak için sofranı açık tut.

Ahilikte Kapalı tutulması gerekenler de şunlardı: 

-Hırsızlık, zorbalık ve kötülük yapmaktan elini bağlı tut.

-Dedikodu, yalan ve iftiradan uzak durmak için dilini bağlı tut.

-Kimsenin namusuna, haysiyet ve şerefine göz dikmemek için belini bağlı tut.

Değerli canlar,

Bu kuralların da Alevi İslam anlayışındaki Eline, diline, beline sahip ol ilkesi ile örtüştüğü görülmektedir.

Ahilikte kız çocuklarına da şu öğütler veriliyordu:

-İşine dikkatli ol: Ailenin ve evinin işini ihmal etme.

-Aşına dikkatli ol: İyi yemek pişir, iktisatlı ol.

-Eşine dikkatli ol: Her türlü şartlar altında eşine sahip ol.

Ahilik teşkilatı Ahi Evran’ın halifelerinden olan Şeyh Edebali aracılığı ile Osmanlı devletine de geçmişti.

İşte ahilik teşkilatının yüksek ahlaki değerleriyle yetişen Osmanlı esnaf, sanatkar ve tüccarı batılı devletler nazarında çok önemli bir yer edinmişti.

Alman başbakanı Bismark, “Türkler Asya’nın centilmenleridir.” sözüyle Ahilik kültürü ile yetişen Türk insanını tanımlıyordu.

Ahi Evran, 1239’da başlayıp, 1240 yılında bastırılan Baba İshak isyanını desteklediği gerekçesi ile Gıyasettin Keyhüsrev’in emriyle hapse atıldı.

Ayaklanmanın bastırılmasından üç yıl sonra Moğollar, Anadolu’yu ele geçirmek üzere Baycu Noyan komutasında bir ordu gönderdi. Sivas yakınlarındaki Kösedağında yapılan savaşta Selçuklu ordusu kendisinin yarısı kadar olan Moğol ordusuna yenildi. Bunun sonucunda, Selçuklu şehir ve köyleri Moğollar tarafından işgal edildi. Bu işgallere en fazla direnç gösteren Ahi teşkilatları oldu.

Bacıyan-ı Rum’a bağlı kadınların Moğol kuşatmasına direnişi, Ahi Evran Menakıpnamesinde şöyle anlatılmaktadır:

“Hanımlar oturup danışdılar.

Sinelerine kamalar bağladılar.

Varıp Kayseri’yi tutdular mekan.

Vermediler ol kafire el aman.”

Ahiler, Kayseri’yi Moğollara karşı on beş gün boyunca can siparane savundular. Ancak, kale kapılarının içerideki işbirlikçiler tarafından açılması nedeniyle, Kayseri Moğolların eline geçti. Ahilerin ve direnişçilerin çoğu kılıçtan geçirildi.

Ahi Evran’a gelecek olursak, beş yıl hapis yattıktan sonra 2. Gıyaseddin Keyhüsrev’in vefat etmesi ile ancak cezaevinden çıkabildi.  

Anadolu’nun Moğollar tarafından işgalinden sonra halk üzerindeki baskı, zulüm ve yağma dayanılmaz hale gelmişti. Halkın elinde ne var ne yok  HEPSİNE İşgalci Moğollar tarafından el konuluyordu.  

 Değerli canlar,

Üçüncü bölümü burada tamamlıyoruz.

DÖRDÜNCÜ VE SON BÖLÜMLE DEVAM EDECEĞİZ

Hamdullah Dedeoğlu

19.09.2026.