ALEVİLİKTE GÜRUH-U NACİ NE DEMEK?

  

ALEVİLİKTE GÜRUH-U NACİ NE DEMEK?

Aleviliği tam olarak anlamak için “Güruh-u Naci” nin ne anlama geldiğini bilmek gerekir.

Bu kavramın içerdiği anlam kısaca şudur:

Sözlü gelenekte, Alevilik dünyanın yaratılışından beri var olan bir yoldur. Bu durum, şöyle açıklanmaktadır: 

“Yolumuz, “Kalü Bela’da” kurulmuş ve orada ikrar verilmiştir. Bu yol Hz. Âdem’den, Hz. Şit’e süzülen nurdan gelen, temiz ve pak olan nebilerin, velilerin soyu, yani Güruh-ı Naci’nin ve onu takip edenlerin dâhil olduğu yoldur.”

Yani, Alevi geleneğinde Alevilik, Hz. Peygamber ve Hz. Ali soyundan gelenleri kapsadığı gibi, onlara inananları, onlara talip olanları da  kapsamaktadır.

Geleneksel Alevilik de bu şöyle anlatılmaktadır:  

“Tüm peygamberler, Ehli Beyt ve dedeler, bu soydan gelir. Bu şahsiyetlerle ikrar bağı kuran kişiler de bu soydan desteklerini alır ve kurtuluşa ererler.” 

“Hz. Peygamber’le birlikte nübüvvet devri son bulmuştur. Gürh-u Naci soyu velayet yolu ile Hz. Ali ve ehlibeyt ile devam etmiştir.”

O halde, Güruh-u Naci ne demek onu açıklayalım:

Güruh-u Naci kavramı, “kurtuluşa eren topluluk” anlamında kullanılan bir ifadedir. Alevi inancına göre, Güruh-u Naci, peygamberlerin, Ehli Beyt’in ve o soydan gelen dedelerin soyudur. Bu soyun, yüksek sorumluluklarla donatılmış, seçilmiş bir soy olduğuna inanılır.

Alevi inanışına göre Ehli Beyt, ilahi düzenin en doğru yaşandığı ve gösterildiği ailedir. Bu sebeple Ehli Beyt’e uymak, onların yolunu takip etmek, kurtuluşa ermek demektir. Bunun için Ehli Beyt, Nuh’un gemisi olarak kabul edilir. Bu inanış da Hz. Muhammed’den aktarılan bir söze dayandırılmaktadır.

İlgili hadis şöyledir:

· "Benim Ehl-i Beyt'im (ev halkım ve soyum) Nuh'un gemisi gibidir. Kim o gemiye binerse kurtulur, her kim de ondan geri kalırsa (binmezse) helak olur"

Alevi mitolojisine göre Peygamberler, veliler, dedeler Şit Peygamber ile Güruh-ı Naci soyundan gelirler. Bu grubun atasının Şit Peygamber olduğuna inanılır.

Bununla ilgili olarak, Museviliğin kutsal kitabı Tevrat da Şit peygamber hakkındaki ayetler şöyledir:

Yaratılış, bölüm 5: 1-3. Ayetler: Adem soyunun öyküsü:

“Tanrı insanı yarattığında onu kendine benzer kıldı. Onları erkek ve dişi olarak yarattı ve kutsadı. Yaratıldıkları gün onlara "İnsan" adını verdi. Adem 130 yaşındayken kendi suretinde, kendisine benzer bir oğlu oldu. Ona Şit adını verdi.”

Kur’an’ı Kerim’de Ehlibeyt ile ilgili ayetler ise şöyledir:

Şura Suresi, 23. Ayet: “Ey Muhammed! De ki; ben bu tebliğime karşılık sizden bir ücret istemiyorum. İstediğim ancak yakınlarıma (Ehli Beytime) sevgidir.”

Ahzab Suresi, 33. ayet: "Ey Ehli Beyt! Allah sizden ancak günahı gidermek ve sizi tertemiz yapmak istiyor."

Alevi inancında, ötekini cehennemlik ve lanetli görme durumu yoktur. Bu yola giren herkese Güruh-u Naci'den olma yolu açıktır. Yani, yolun kurallarını yerine getirmek kaydıyla herkes “Kamil insan” olma yoluna girebilir.  

Alevi sözlü geleneğinde, yetmiş iki millet sayısı da bilinçli olarak kullanılmaktadır. Alevi inancına göre, yetmiş iki Millet Adem peygamberin Habil, Kabil ve diğer oğullarından, yetmiş üçüncü millet yani Güruh-u Naci, üçüncü oğlu Şit peygamberin soyundan gelenlerdir.

Bu durum Alevi mitolojisinde şöyle anlatılmaktadır:

"Habil, Kabil tarafından öldürüldükten sonra, Hz. Âdem çok ağlamıştır. Cenab-ı Allah Cebrail’i Âdem’e göndererek Hz. Şit’i ona müjdelemiştir. Hz. Âdem ile Havva’nın yetmiş iki evladı çift olarak doğmuştur. Sonra yetmiş üçüncü çocuk olarak Şit dünyaya gelmiştir. Şit tek geldiği için evleneceği kimse yoktur. Bu sebeple, Allah cennetten Naciye isimli huri bir kızı Şit’e eş olarak göndermiştir. Bütün peygamberler, veliler, dedeler bu soydan gelmiştir.”

Bu mitolojide, Hz. Şit’in eşinin cenetten gelen bir huri olması, onun saf, arınmış ve temiz soylu olduğu, bu nedenle de peygamber neslinin bu soydan geldiği anlatılmaktadır. Yani, “kurtulmuş” “arınmış” ve “cennetle müjdelenenler” olarak adlandırılmışlardır. Onun için bu soydan gelenlere ve yolunu takip edenlere “Güruh-u Naci” denilmiştir

Hamdullah Dedeoğlu

25.08.2026.

 ***Alevilik ile ilgili Mitolojik bilgiler, Sayın Mehmet Şahin'in "MODERN HAYATA GEÇİŞ SÜRECİNDE ALEVİ MİTOLOJİSİ" adlı Doktora tezinden alınmıştır.